
داستان از آنجایی شروع میشود که برای دههها، ماه تنها و بیملاقاتکننده در آسمان شب رها شده بود. ۵۷ سال پیش، قدم گذاشتن انسان روی این گوی درخشان، یک انقلاب تمامعیار به پا کرد؛ رویایی که تا پیش از آن دستنیافتنی به نظر میرسید. آخرین باری که بشر به این قمر سفر کرد، دسامبر ۱۹۷۲ با آپولو ۱۷ بود. پس از آن، پرونده سفر به ماه برای ۵۴ سال بسته ماند. اما در آوریل ۲۰۲۶، سکوت کهکشان دوباره شکسته شد و ناسا پس از سالها برنامهریزی پیچیده، ماموریت آرتمیس ۲ را کلید زد تا انسان را بار دیگر به مدار ماه بفرستد.

شاید از خود بپرسید چرا پروازهای افسانهای آپولو متوقف شدند؟ پاسخ در یک کلمه خلاصه میشود: پول! سفر به فضا نهتنها هزینههای نجومی و کمرشکنی داشت، بلکه ریسک جانی بالایی را برای فضانوردان به همراه میآورد. در دوران جنگ سرد، رقابت با شوروی باعث شده بود دولت آمریکا چک سفیدی به ناسا بدهد؛ اما پس از پیروزی در این رقابت فضایی، دیگر توجیهی برای خرج کردن میلیاردها دلار وجود نداشت.
امروزه شرایط تغییر کرده است. جان فضانوردان در اولویت بسیار بالاتری قرار دارد و فناوریها با وجود پیشرفت چشمگیر، بهشدت گرانتر شدهاند. ناسا با وجود بودجه سالانه ۲۵ میلیارد دلاری، پروژههای تحقیقاتی بیشماری دارد. همین محدودیتهای مالی باعث شد تا توسعه پروژه آرتمیس از سال ۲۰۱۲ تا امروز طول بکشد.

نام آرتمیس ریشه در افسانههای یونان باستان دارد و به عنوان خواهر دوقلوی آپولو، نامی کاملاً هوشمندانه برای این پروژه است. گام اول این پروژه، آرتمیس ۱، در سال ۲۰۲۲ به صورت بدون سرنشین انجام شد تا ایمنی مسیر سنجیده شود. موفقیت این پرواز، اعتمادبهنفس لازم را برای اعزام انسانها در ماموریت آرتمیس ۲ فراهم کرد.
در این سفر جدید، چهار فضانورد به مدار ماه میروند، اما روی آن فرود نمیآیند. فرود اصلی برای آرتمیس ۳ در سال ۲۰۲۸ برنامهریزی شده است؛ جایی که ناسا قصد دارد یک پایگاه دائمی روی سطح ماه بسازد. برخلاف دوران آپولو، ناسا این بار میرود تا بماند. هدف نهایی؟ آمادهسازی برای سفری دهها ساله و پرخطر به مریخ. البته در این مسیر، رقیب سرسختی به نام اسپیسایکس (متعلق به ایلان ماسک) نیز نفسبهنفس ناسا پیش میآید.

راکتی که کپسول فضانوردان ماموریت آرتمیس ۲ را به فضا پرتاب کرد، یک غول ۹۸ متری (معادل یک ساختمان ۳۰ تا ۴۰ طبقه) است. اما شاید تعجب کنید اگر بدانید فضانوردان تنها در بخش کوچکی در نوک این راکت مستقر هستند. بیشتر این طول عظیم را سوخت تشکیل میدهد؛ سوختی که برای غلبه بر جاذبه قدرتمند زمین و خروج از جو ضروری است. پس از خروج از جو، ۸۹ متر از این راکت رها میشود و تنها کپسول ۱۰ متری برای طی کردن مسیر ۳۸۴ هزار کیلومتری تا ماه و بازگشت از آن، به مسیرش در خلأ ادامه میدهد.
یکی از جذابترین بخشهای این سفر، عبور از پشت کره ماه است؛ جایی که به دلیل «قفل گرانشی» ماه با زمین، هرگز از روی سیاره ما دیده نمیشود و همواره داستانها و شایعات عجیبی درباره آن وجود داشته است. آرتمیس به دورترین نقطهای رفته که انسان تاکنون به چشم دیده است.

عبور از فضا و رسیدن به ماه یک طرف، بازگشت به زمین طرف دیگر! خطرناکترین بخش سفر، لحظه ورود کپسول به جو زمین است. کپسولی که در خلأ و بدون هیچ مقاومتی حرکت میکرده، ناگهان با دیوارهای از گازهای جوی برخورد میکند. اصطکاک وحشتناک در این مرحله میتواند بدنه کپسول را کاملاً سرخ کند. حتی کوچکترین نقص مهندسی در این سپر حرارتی، به متلاشی شدن فضاپیما و مرگ آنی هر چهار فضانورد منجر خواهد شد.
پس از عبور موفق از این جهنم سوزان، کپسول در اقیانوس آرام (نزدیک کالیفرنیا) فرود میآید تا گارد ساحلی آمریکا وارد عمل شود. برخلاف روسیه که از دشتهای پهناور قزاقستان برای فرود روی خشکی استفاده میکند، فرود در خاک آمریکا به دلیل کمبود زمینهای مسطح وسیع و خطرات احتمالی، انجام نمیشود.

تیم چهارنفره این پرواز، ترکیب بینظیری دارد. برای اولین بار در تاریخ سفرهای فضایی عمیق، یک زن و یک فضانورد غیرآمریکایی (جرمی هنس از کانادا) در این تیم حضور دارند.
شاید تصور کنید فضانوردان جوان و پرانرژی هستند، اما سن آنها بین ۴۷ تا ۵۰ سال است. فضا نیازمند دههها تجربه است و یک جوان ۳۵ ساله پختگی لازم برای مدیریت بحرانهای فضایی را ندارد. با وجود این سن، آنها از آمادگی جسمانی فوقالعادهای برخوردارند تا زیر فشارهای خردکننده فضا دوام بیاورند.
جالب است بدانید حقوق این افراد بین ۹۰ تا ۱۵۰ هزار دلار در سال است؛ رقمی معادل حقوق یک مهندس نرمافزار! آنها برای پول جان خود را کف دست نگذاشتهاند؛ این عشق به کشف ناشناختهها و جاودانه شدن در تاریخ است که آنها را به سوی ستارگان میکشاند.
| سوال | پاسخ |
| ماموریت آرتمیس ۲ چه زمانی انجام شد؟ | این ماموریت تاریخی پس از سالها تاخیر، سرانجام در آوریل ۲۰۲۶ با حضور ۴ فضانورد برای گردش به دور ماه انجام شد. |
| آیا فضانوردان آرتمیس ۲ روی ماه پیاده میشوند؟ | خیر، در این ماموریت فضانوردان تنها به دور ماه (حتی نیمه تاریک آن) میچرخند و فرود روی سطح ماه برای آرتمیس ۳ برنامهریزی شده است. |
| حقوق یک فضانورد ناسا چقدر است؟ | فضانوردان باتجربهای که به این ماموریتها میروند سالانه بین ۹۰ تا ۱۵۰ هزار دلار حقوق میگیرند که نشان میدهد هدف آنها پول نیست، بلکه عشق به فضا و تاریخسازی است. |
ماموریت آرتمیس ۲ تنها یک سفر ساده به ماه نیست؛ بلکه پیشدرآمدی برای ساخت پایگاههای فضایی و برداشتن بزرگترین گام بشریت، یعنی سفر به مریخ است. فضانوردانی که با شجاعت تمام، خطر سرخ شدن در جو زمین و سفر به تاریکترین نقاط فضا را به جان میخرند، مرزهای توانایی انسان را جابهجا کردهاند.
به نظر شما، آیا با سرعت پیشرفت فعلی ناسا و شرکتهایی مثل اسپیسایکس، در طول عمر خود شاهد قدم گذاشتن انسان روی مریخ خواهیم بود؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.