
مکزیک؛ بهشتی که در چنگال کارتلها اسیر شد
مکزیک کشوری پهناور، پرجمعیت و با فرهنگی غنی است که در سراسر جهان طرفداران زیادی دارد. سرزمینی سرشار از منابع طبیعی؛ از نفت و گاز گرفته تا جنگلها، رودخانههای خروشان، زمینهای حاصلخیز کشاورزی و معادن فراوان. مکزیک روی کاغذ کشوری ثروتمند و همهچیزتمام است، اما برای استفاده از این ثروت عظیم، یک عنصر حیاتی را کم دارد: «ثبات و پایداری امنیتی».
امروزه بسیاری از مردم دنیا مکزیک را به عنوان کشوری میشناسند که سایه سنگین کارتلهای مواد مخدر بر سر آن افتاده است. ضعف در ایجاد یک دولت مرکزی مقتدر باعث شده تا بخشهای وسیعی از کشور به دست گروههای مافیایی بیفتد؛ گروههایی که هر کاری اراده کنند، انجام میدهند. یکی از این گروههای نوظهور و بهشدت بیرحم، کارتل هالیسکو یا همان (CJNG – Jalisco New Generation Cartel) است که امروزه به عنوان خطرناکترین کارتل دنیا شناخته میشود.

ایالت هالیسکو (Jalisco) در مکزیک، پیش از این بیشتر به خاطر تولید بهترین نوشیدنیهای سنتی مکزیک در جهان شهرت داشت. اما حالا نام این ایالت با خشونت و خونریزی گره خورده است.
در مقایسه با گروههای قدیمیتری مانند «کارتل سینالوآ» که از سال ۱۹۸۷ فعالیت خود را آغاز کردند، کارتل هالیسکو یک گروه نسبتاً جدید (تاسیس در سال ۲۰۰۹) محسوب میشود. اما چگونه یک گروه نوپا توانست به این سرعت به مخوفترین کارتل جهان تبدیل شود؟
پاسخ در فروپاشی یک امپراتوری قدیمیتر نهفته است. در دهه ۷۰ میلادی، «کارتل میلنیو» در کنار سینالوآ یکی از قدرتمندترین مافیاهای مکزیک بود. با ورود به قرن بیستویکم، این گروه دچار فروپاشی شد. اعضای بیکار شدهی آن در گروههای کوچکتر پخش شدند و شبکههای قاچاق مستقلی را تشکیل دادند. در همین خلأ قدرت بود که یکی از فرماندهان بیرحم، با استفاده از خشونت بیحدومرز، تمام این گروهکها را سرکوب و زیر پرچم خود متحد کرد. اینجا بود که نطفهی کارتل CJNG بسته شد.

مغز متفکر و بنیانگذار این ماشین کشتار، شخصی به نام «نمسیسو روبن اوسگورا سروانتس» معروف به ال منچو (El Mencho) بود. ال منچو از ۱۳ سالگی وارد دنیای تاریک خلافکاران شد و در همان سنین نوجوانی، مواد مخدر را از مکزیک به آمریکا قاچاق میکرد.
او از همان ابتدا ویژگیهای یک رهبر خشن را از خود نشان داد. برخلاف کارتل سینالوآ (به رهبری ال چاپو) که بیشتر سعی میکرد اهدافش را با پرداخت رشوه، فساد سیستماتیک و خریدن مقامات پیش ببرد، ال منچو و کارتل هالیسکو هیچ تعارفی با کسی نداشتند. استراتژی آنها یک کلمه بود: «وحشت، جنگ و کشتار». اگر برای رسیدن به هدفشان لازم بود، از به رگبار بستن مردم عادی در خیابان، بمبگذاری در ساختمانها و ایجاد آتشسوزیهای گسترده هیچ ابایی نداشتند.

چیزی که کارتل هالیسکو را از سایر گروههای قاچاق متمایز میکند، ساختار کاملاً نظامی آنهاست. وقتی به تصاویر و ویدیوهای تبلیغاتی آنها نگاه میکنید، گویی با ارتش رسمی یک کشور روبهرو هستید؛ اما با نزدیک شدن به آنها، به جای پرچم مکزیک، حروف CJNG را روی یونیفرمهای منظمشان میبینید.
تجهیزات این کارتل بهطور عجیبی پیشرفته است. آنها مجهز به خودروهای زرهپوش، نفربر و سلاحهای سنگین سازمانی (مشابه تجهیزات ارتش آمریکا) هستند. استفاده از تیربار کالیبر ۵۰ که توانایی تخریب ساختمانها را دارد، برای آنها به یک استاندارد تبدیل شده است.

در سالهای اخیر، کارتل هالیسکو پای خود را فراتر گذاشته و از پهپادهای انتحاری برای هدف قرار دادن نیروهای ارتش مکزیک یا حتی نابودی مناطق روستایی استفاده میکند. همچنین، آنها شبکهای از پهپادهای جاسوسی دارند که تحرکات پلیس و ارتش را، بهویژه در اطراف مزارع تحت کنترلشان، رصد میکنند. علاوه بر این، جوخههای ترور مخفی این کارتل در سراسر مکزیک پخش هستند و افسران ردهبالای ارتش که سد راهشان شوند را به راحتی ترور میکنند.

یکی از عجیبترین روشهای تأمین مالی و پولشویی کارتل هالیسکو، دستاندازی به صنعت کشاورزی است. آنها با زور اسلحه، مزارع وسیع آووکادو در ایالت هالیسکو را مصادره کرده و صاحبان اصلی را به قتل میرسانند. سپس این مزارع را به عنوان کسبوکارهای قانونی ثبت کرده و از طریق صادرات آووکادو، پولهای کثیف خود را تطهیر میکنند.

تأثیرات مخرب کارتل هالیسکو تنها به مرزهای مکزیک محدود نمیشود. این گروه برای کاهش قیمت کوکائین و افزایش سود خود در بازار آمریکا، مادهی به شدت کشنده فنتانیل را با مواد مخدر ترکیب میکند که آمار اوردوز و مرگومیر را در ایالات متحده به شدت بالا برده است.
اخیراً گزارشهایی مبنی بر کشته شدن ال منچو در درگیری با ارتش مکزیک در منطقه «تاپالپا» منتشر شد؛ اتفاقی که پس از سالها اختفای او و تعیین جایزه ۱۵ میلیون دلاری برای سرش رخ داد. مرگ او باعث شد تا اعضای کارتل برای انتقام خون رهبرشان، ایالت هالیسکو و بخشهای مختلف مکزیک را به خاک و خون بکشند. آتش زدن اتوبوسها، تخریب ساختمانها و قتلعام مردم عادی و نیروهای پلیس، وضعیت اسفناکی را رقم زده است.
در واکنش به این ناآرامیها، وزیر دفاع مکزیک اعلام کرده است که نیروهای دریایی و ارتش با تمام قوا (با پشتیبانی هلیکوپترها و نفربرهای زرهی) وارد ایالت هالیسکو شدهاند تا این کارتل را برای همیشه نابود کنند. آسمان و زمین هالیسکو این روزها به یک منطقه جنگی تمامعیار تبدیل شده است.
| پرسش | پاسخ | |
|---|---|---|
| ۱ | کارتل هالیسکو (CJNG) چیست؟ | یک گروه به شدت خشن و شبهنظامی در مکزیک است که در سال ۲۰۰۹ تاسیس شد و در حال حاضر به عنوان خطرناکترین، مجهزترین و بیرحمترین کارتل مواد مخدر در جهان شناخته میشود. |
| ۲ | ال منچو کیست و چه بلایی سر او آمد؟ | «ال منچو» رهبر بیرحم و بنیانگذار کارتل هالیسکو بود که از نوجوانی وارد قاچاق مواد مخدر شد. طبق گزارشهای اخیر، او پس از سالها فرار در یک درگیری سنگین با ارتش مکزیک در منطقه تاپالپا کشته شده است. |
| ۳ | تفاوت کارتل هالیسکو با کارتل سینالوآ چیست؟ | کارتل سینالوآ (گروه ال چاپو) بیشتر با استفاده از پول، رشوه و نفوذ در سیستم دولتی کار خود را پیش میبرد، اما کارتل هالیسکو یک ساختار کاملاً نظامی دارد و اهدافش را منحصراً از طریق جنگ، ترور، ارعاب و کشتار جمعی محقق میکند. |
سخن پایانی :
مکزیک کشوری با پتانسیلهای بینظیر اقتصادی و توریستی است، اما حضور کارتلهایی مانند CJNG که از تجهیزات پیشرفتهتر از ارتش برخوردارند، زندگی مردم عادی را به یک کابوس همیشگی تبدیل کرده است. کنترل دولت عملاً به شهرهای بزرگ و مناطق توریستی محدود شده و در سایر مناطق، این قانونِ اسلحه است که حرف اول را میزند.
آیا مداخله همهجانبه ارتش و کشته شدن رهبران مافیا میتواند پایانی بر این خشونتهای سیستماتیک باشد، یا سقوط یک امپراتوری خونین تنها راه را برای ظهور هیولایی جدیدتر باز خواهد کرد؟