
مجموعهای از تاریکترین جرایم تاریخ را تصور کنید: فساد سازمانیافته، اخاذی، دور زدن قوانین بینالمللی، کلاهبرداریهای عظیم پستی، پولشویی، قاچاق اسلحه و مواد مخدر، قاچاق انسان، تشکیل شبکههای فحشا، تقلب در اوراق بهادار و جعل اسناد. به نظر میرسد این لیست بلندبالا کارنامه دهها باند تبهکاری مختلف باشد؛ اما در کمال تعجب، تمامی این اتهامات تنها به یک نفر ختم میشود: سمیون موگیلویچ.
مردی که رسانههای بریتانیایی در دهه ۹۰ میلادی به او لقب «خطرناکترین مرد دنیا» را دادند، کسی است که برخلاف چهرههایی مثل آل کاپون یا لاکی لوسیانو، نامش کمتر به گوش عامه مردم رسیده است. اما او با ذهنی به شدت محاسبهگر، امپراتوری وحشتی را بنا کرد که وسعت آن از خیابانهای مسکو تا قلب وال استریت کشیده شد. در این مقاله از ۱استوری، به بررسی سرگذشت عجیب این نابغه خلافکار میپردازیم.

سمیون موگیلویچ (Semion Mogilevich) در سال ۱۹۴۶ و در یک خانواده یهودی در شهر کییف (مرکز اوکراین که آن زمان بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بود) به دنیا آمد. از دوران کودکی او اطلاعات چندانی در دست نیست؛ چرا که اوکراینِ پس از جنگ جهانی دوم و زیر سایه سنگین استالین، جای مناسبی برای ثبت تاریخچه زندگی افراد عادی نبود و اطلاعاتی از آن دوران به بیرون درز نمیکرد.
اما نقطه عطف زندگی سمیون زمانی رقم خورد که او وارد دانشگاه لویو (Lviv) اوکراین شد و در رشته اقتصاد شروع به تحصیل کرد. او در سال ۱۹۶۸ مدرک لیسانس خود را گرفت و با رویای ثروتمند شدن وارد جامعه شد. اما سیستم کمونیستی شوروی هیچ مسیر قانونی برای ثروتاندوزی باقی نگذاشته بود؛ سقف آرزوها در آنجا، تبدیل شدن به یک کارمند ساده دولت بود. وقتی سمیون دید که مسیرهای قانونی به بنبست ختم میشوند، تصمیم گرفت از هوش اقتصادی خود در مسیر بیراهه و خلاف استفاده کند.

در دهه ۷۰ میلادی، سازمان مخوف کاگب (KGB) بر تمام شئون زندگی در شوروی تسلط داشت. در چنین فضایی، فعالیت مافیایی عملاً غیرممکن بود و خلافکاران جایگاهی جز زندان نداشتند. سمیون که نمیخواست درگیر جرایم خشن شود و تنها به دنبال پول بود، تصمیم گرفت یک کسبوکار به ظاهر ساده اما کاملاً غیرقانونی راه بیندازد: یک صرافی زیرزمینی.
در آن زمان، داشتن هرگونه ارز خارجی در شوروی ممنوع بود و تنها روبل روسیه اعتبار داشت. سمیون با دریافت پورسانت، روبلهای مردم را به دلار، مارک آلمان، پوند انگلیس و سایر ارزها تبدیل میکرد. کار او به سرعت رونق گرفت، اما این موفقیت دیری نپایید. او توسط نیروهای امنیتی دستگیر و به ۴ سال زندان محکوم شد. پس از آزادی، او محتاطتر شد و تا آرام شدن اوضاع، از فعالیتهای خلاف دوری کرد.

با ورود به دهه ۸۰ میلادی، سران شوروی تصمیم گرفتند کمی از قدرت بیحد و حصر کاگب بکاهند و آزادیهای نسبی ایجاد کنند. همین تغییر سیاست، بستر مناسبی را برای شکلگیری اولین گروههای مافیایی در شوروی فراهم کرد. سمیون موگیلویچ این فرصت را غنیمت شمرد و به سرعت جذب گروه بدنام «مافیای سولنتسوسکایا» (Solntsevskaya Bratva) شد.
او با دانش اقتصادیاش، خیلی زود پلههای ترقی را طی کرد و به مغز متفکر و حسابدار ارشد گروه تبدیل شد. تمامی تصمیمات کلان، به ویژه در زمینه پولشویی، با مشورت او انجام میشد.

در همان دوران، با باز شدن نسبی مرزها، بسیاری از یهودیان شوروی قصد مهاجرت به آمریکا یا اسرائیل را داشتند. سمیون به آنها پیشنهاد یک معامله ظاهراً برد-برد داد: «املاکتان را در شوروی به نام من وکالت دهید، من آنها را میفروشم، درصدی را به عنوان دستمزد برمیدارم و بقیه پول را برایتان به خارج میفرستم.»
از آنجایی که سمیون خودش نیز یهودی بود، بسیاری به او اعتماد کردند و املاک باارزش خود را در اختیارش گذاشتند. او املاک را با مبالغی کلان فروخت، اما هرگز حتی یک پنی هم برای مهاجران نفرستاد! میلیونها روبل از این طریق به جیب مافیا سرازیر شد و جایگاه سمیون را به عنوان یکی از رهبران بلامنازع گروه تثبیت کرد.

با تضعیف تدریجی دولت مرکزی مسکو در اواخر دهه ۸۰، دست مافیا برای انجام هر کاری باز شد. دامنه فعالیتهای شبکه تحت فرمان موگیلویچ در اروپای شرقی به طرز وحشتناکی گسترش یافت: کازینوهای زیرزمینی، آدمربایی، قاچاق مواد مخدر و تنفروشی تنها بخشی از این امپراتوری بودند.
آنها حتی به قاچاق بینالمللی اسلحه روی آوردند و در یک اقدام غیرقابل باور، شروع به فروش اورانیوم غنیشده به دولتهای مختلف و گروههای خاص کردند!

در سال ۱۹۹۰ و اندکی پیش از فروپاشی کامل شوروی، سمیون تصمیم گرفت امپراتوری خود را بینالمللی کند. او با ثروت عظیمی که اندوخته بود به اسرائیل رفت و پاسپورت آنجا را گرفت. سپس با یک زن مجارستانی ازدواج کرد و تابعیت مجارستان را نیز به دست آورد. داشتن پاسپورت کشورهای مختلف، پوشش امنی برای سفرهای بینالمللی و پولشوییهای او ایجاد کرد.
او در بوداپست مستقر شد و شروع به پولشویی از طریق خرید داراییهای قانونی کرد؛ از جمله رستورانها، املاک تجاری و حتی خرید و راهاندازی مجدد یک کارخانه قدیمی اسلحهسازی در مجارستان. امپراتوری او به شهرهایی مثل لندن، پاریس و فرانکفورت و حتی استرالیا و نیوزیلند نیز کشیده شد.

شاهکار کلاهبرداریهای سمیون موگیلویچ در سال ۱۹۹۷ در آمریکا رقم خورد. او یک شرکت صوری به نام YBM Magnex Inc در فیلادلفیا ثبت کرد و ادعا نمود که این یک شرکت کانادایی پیشرو در تولید آهنرباهای پیشرفته است.
سمیون با استفاده از تخصص حسابداری خود، اسناد مالی و سودهای دروغین دهها میلیون دلاری برای این شرکت تراشید و توانست سهام این شرکت کاملاً توخالی را وارد بورس وال استریت کند. با دستکاری بازار، ارزش این شرکت کاغذی به ۱ میلیارد دلار رسید! پس از فروش سهام به قیمتهای نجومی، ناگهان در عرض ۲۴ ساعت ارزش سهام به صفر رسید و سمیون با تمام پولها ناپدید شد؛ در حالی که در ویلای امن خود در بوداپست نشسته بود. پیچیدگی شبکه مالی او به حدی بود که مقامات آمریکایی با وجود اطمینان از دست داشتن او در این پرونده، هیچ مدرک مستدلی برای محکومیتش در اختیار نداشتند.

پس از فروپاشی شوروی، بخش عمدهای از ثروت این شبکه از طریق نفوذ و سرمایهگذاری در خطوط انتقال گاز طبیعی روسیه به اروپا و همچنین خط لوله ترکمنستان به اوکراین تامین میشد.
در کمال شگفتی، در سال ۲۰۰۸ سمیون موگیلویچ در فرودگاه مسکو به اتهام فرار مالیاتی دستگیر شد. اما پس از چند ماه بازداشت، در پی توافقاتی پنهان و نامشخص با نهادهای قدرت در روسیه، آزاد شد و مقامات اعلام کردند که «اشتباهی رخ داده است»!
پس از این اتفاق، FBI حکم جلب بینالمللی او را صادر کرد و جایزهای ۵ میلیون دلاری برای سرش تعیین نمود. اما عجیبتر اینکه در سال ۲۰۱۵، نام او بدون هیچ توضیح روشنی از لیست افراد تحت تعقیب پلیس فدرال آمریکا خارج شد. این اتفاق نشاندهنده نفوذ بینظیر و ارتباطات پیچیده او با قدرتهای جهانی است.
| سوال | پاسخ دقیق |
|---|---|
| سمیون موگیلویچ کیست؟ | او یک خلافکار یهودیتبار اهل اوکراین و مغز متفکر شبکههای مافیای روسیه است که به عنوان یکی از ثروتمندترین و خطرناکترین مجرمان سازمانیافته جهان شناخته میشود. |
| آیا سمیون موگیلویچ دستگیر شده است؟ | او تنها یک بار در سال ۲۰۰۸ در مسکو دستگیر شد اما خیلی زود آزاد گردید. او در حال حاضر آزادانه و تحت محافظت در روسیه زندگی میکند. |
| بزرگترین کلاهبرداری موگیلویچ چه بود؟ | تاسیس شرکت قلابی YBM Magnex در آمریکا و وارد کردن آن به بورس وال استریت که منجر به یک کلاهبرداری ۱ میلیارد دلاری از سرمایهگذاران شد. |
سخن پایانی :
امروزه سمیون موگیلویچ در اواخر دهه هشتم زندگی خود، با ثروتی چند میلیارد دلاری که هرگز رقم دقیق آن مشخص نشده، در یکی از محلههای اشرافی مسکو زندگی میکند. او تابعیت کشورهای روسیه، اوکراین، اسرائیل، مجارستان و یونان را دارد و شبکه خلافکاریاش با دهها هزار عضو همچنان در سراسر جهان فعال است.
سرگذشت سمیون موگیلویچ اثبات این حقیقت تلخ است که اگر دانش و تخصص (مانند علم اقتصاد) در مسیر تاریکی و تباهی قرار بگیرد، میتواند هیولایی بسازد که هیچ قانونی یارای مقابله با آن را نداشته باشد.
به نظر شما در دنیای امروز، چند نفر مانند سمیون موگیلویچ در پشت پرده اقتصاد و سیاست جهان پنهان شدهاند و سرنوشت بازارها را در دست دارند؟ نظرات خود را در بخش دیدگاهها با ما به اشتراک بگذارید.